Hikayeler

Vecihi Hürkuş’un Efsanevi Hikayesi

VECİHİ HÜRKUŞ

Ne yazık ki bu toprakların insanı, bünyesinden çıkan tek tük mucit adaylarına, statükoya meydan okuyanlarına, yeni fikirleri peşinde koşan hayalperestlerine hiç bir zaman iyi davranmamış.

Bırakın o öncü insanların önüne yeni fırsatlar açmayı, yollarına engeller çıkarmak, onları hayatlarından bezdirmek için elimizden gelen ardımıza koymamışız.

Vecihi Hürkuş’ta işte o değerli, zamanın ötesinde yaşayan ender çıkan simalardan bu topraklardan. Ve tabi yenilik, ilerleme ve teknolojiye olan tutkusu cezasız bırakılmayanlardan.

İlk Türk uçağını imal eden, Türk Sivil Havacılık Okulu’nun kurucusu, İlk sivil uçağımız VECİHİ K-XIV ile ilk eğitim ve spor uçağımız VECİHİ K-XV imalatçısı aynı zamanda da ilk sivil havayolu şirketimiz olan Hürkuş Havayollarını’nın kurucusu olan Vecihi Hürkuş, 6 Ocak 1896 tarihinde İstanbul’da doğdu.

1. Dünya Savaşı’na katıldı. Yaralanınca, Yeşilköy Tayyare Mektebi’ne girdi ve Pilot Astsubay rütbesiyle mezun oldu. Birinci Dünya savaşı sırasında Ruslar’a karşı keşif uçusu yapan Vecihi Bey Ruslar’a esir düştü. Hazar Denizi üzerindeki Nargin adasından yüzerek kaçmayı başaran ve İran üzerinden Erzurum’a kadar yürüyerek yurda dönen Vecihi Bey, Yeşilköy’de bulunan 9. Harp Tayyare Bölüğü’nde görev aldı. Kurtuluş Savaşı’na katılan Vecihi Bey, özellikle İnönü ve Sakarya savaşı sırasında çok başarılı keşif ve destek uçuşları yaptı ve bir Yunan uçağını düşürdü. Vecihi Bey’e kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ve üç kez takdirname verildi. 1924’te ganimet olarak Yunanlılar’dan ele geçen motorlardan yararlanarak ilk Türk uçağını imal eden Vecihi Bey, 28 Ocak 1925’de “VECİHİ K-VI”adını verdiği uçağını uçurdu.

VECİHİ K-VI

Vecihi K-VI28 Ocak 1925 te ilk uçuşunu gerçekleştiren Hürkuş, takdir yerine ceza almıştır çünkü o dönemde uçuş izni verecek bir kurum yoktur.1930′da Kadıköy’de bir keresteci dükkanı kiralayarak ilk türk sivil uçağı olan VECİHİ K-XIV’ü imal etmiştir.

Vecihi K-XIV

Vecihi K-XIV 1932 yılında Türk Sivil Havacılık Okulu’nu açan Vecihi Hürkuş, burada “ilk Türk kadın pilotla” beraber 12 pilot yetiştirmiştir. Uçaklarla Tekel İdaresi ve İş Bankası’nın reklamlarını yapmıştır.

Atatürk, Rusya’daki sivil havacılık gözlemlerini aktaran Türk Hava Kurumu Başkanı Fuat Bulca’dan basından takip ettiği Vecihi Hürkuş hakkında bilgi ister. Duydukları karşısında Atatürk ”Ya, öyle mi? O halde Türk Kuşu namı ile yeni bir çalışma yolu açın ve Vecihi’den faydalanın!” emrini verir.

Almanya’ya Weimar Mühendislik Mehtebine gönderilen Hürkuş, buradan başarıyla mezun olur fakat Türkiye’ye döndüğünde; “2 yılda mühendis olunmaz.” cevabını alır ve tayyare mühendisliği ruhsatı başvurusu reddedilir.

Uzun süre havacılıktan ayrı kalan Hürkuş, 1947’de Kanatlar Birliği’ni kurar fakat birlik fazla dayanamaz.

Beş arkadaşıyla birlikte havadan zirai ilaçlama yapmak için 1951’de bir şirket daha kurmuştur. Fakat ortaklarıyla anlaşamayınca buradaki haklarından vazgeçerek şirketten ayrılır.

1952’de İngiltere’den bir uçak alır ve bu uçakla Paro bebek maması, Puro sabunu gibi bazı şirketlerin reklamını yapar.

1954 yılında ilk sivil havacılık şirketimiz olan Hürkuş Havacılık şirketini kurar.

Türk Hava Yolları’ndan aldığı 8 adet uçakla THY’nin uçmadığı noktalara uçarak havayolu kargoculuğunu başlatmak istemiştir. Fakat aldığı uçaklar sabote edilince uçuşlarını gerçekleştirememiştir. Bugün onun anısına Freebird havayolu şirketi faaliyetlerini devam ettirmektedir.

Bütün bunlara rağmen yılmayan Hürkuş, Maden Tetkik Arama Şirketi için Güneydoğu Anadolu’da zor koşullarda toryum, fosfat ve uranyum arama faaliyetlerini sürdürmüştür.

Hürkuş, hayatının son dönemlerinde oldukça sıkıntı çekti. Borçlandırılan ve uçamayacak duruma getirilen uçaklarının üzerine vatana hizmet ettiği için kendisine verilen maaşa bile haciz konmuştur.

Ankara’da anılarını yazdığı esnada, beyin kanaması geçirmiş veApollo 11’in aya basmak için yola çıktığı gün hayata veda etmiştir.

Ertem Eğilmez’in yönettiği Gülen Gözler filminde, Vecihi Hürkuş’tan esinlenilerek, Şener Şen tarafından canlandırılan Vecihi karakteri yaratılmıştır.

PAYLAŞ :

Yazar Hakkında

Mehmet Sami AKBAŞ

Merhaba Ben Mehmet Sami Hoşgeldiniz Teknoloji ve İnternet meraklısıyım Bloğumda her konudan yazı bulabilirsiniz. Aklıma takılan merak ettiğim ne varsa sizinle paylaşmaya çalışıyorum Haydi durma sende bir göz at bilmediklerin vardır...

Yorum Yap